Hướng đi mới từ cây dược liệu
Thực hiện chủ trương phát triển cây dược liệu gắn với bảo vệ và phát triển rừng, xã Mường Quàng đã lựa chọn cây sa nhân tím – một loại dược liệu quý, phù hợp với điều kiện sinh thái vùng núi cao để đưa vào sản xuất.
Tại bản Bố, xã Mường Quàng, bà Lang Thị Xuân là một trong những hộ tiên phong tham gia mô hình trồng sa nhân tím. Cuối năm 2025, gia đình bà được hỗ trợ 8.000 cây giống, trồng trên diện tích gần 1,5ha đất vườn rừng.
Bà Xuân cho biết, toàn bộ cây giống và phân bón đều được Nhà nước hỗ trợ, gia đình chỉ bỏ công lao động để trồng và chăm sóc. Quá trình triển khai, được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn chi tiết từ khâu làm đất, mật độ trồng đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh.
“Sau hơn 6 tháng, cây sinh trưởng tốt, tỷ lệ sống cao. Gia đình thường xuyên phát dọn cỏ dại quanh gốc, vào mùa khô thì bơm nước từ khe suối để tưới. Thấy cây phát triển ổn định, chúng tôi rất yên tâm”, bà Xuân chia sẻ.
Không riêng gia đình bà Xuân, nhiều hộ dân trong bản Bố cũng đánh giá cao mô hình này bởi tính phù hợp với điều kiện canh tác, không đòi hỏi nhiều vốn đầu tư ban đầu, lại tận dụng được quỹ đất sẵn có.
Theo ông Lô Thanh Đào, Trưởng bản Bố, mặc dù nhiều hộ dân đăng ký trồng sa nhân tím, song do nguồn giống còn hạn chế, cuối năm 2025 bản mới triển khai được 2ha tại 2 hộ dân. Qua theo dõi thực tế cho thấy, cây sinh trưởng tốt, tỷ lệ sống cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương.
“Bà con rất phấn khởi và mong muốn được mở rộng diện tích. Nếu được hỗ trợ thêm giống, nhiều hộ sẵn sàng tham gia vì đây là cây trồng có triển vọng lâu dài, giúp ổn định thu nhập”, ông Đào nói.
Không chỉ ở bản Bố, các bản khác như bản Na Tỳ, Hợp Tiến… mỗi bản đã trồng được hơn 10ha cây sa nhân tím. Thực tế cho thấy, việc lựa chọn đúng cây trồng, phù hợp điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường đã tạo niềm tin cho người dân. Khi niềm tin được củng cố, người dân sẵn sàng thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang mô hình mới.
Sa nhân tím là cây trồng dài ngày, sinh trưởng tốt dưới tán rừng, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư không lớn nhưng giá trị kinh tế cao. Đặc biệt, cây không làm thay đổi kết cấu đất rừng, góp phần giữ ẩm, chống xói mòn, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, bền vững.
Bước khởi đầu cho vùng dược liệu tập trung
Theo ông Sầm Bá Tuấn, Chủ tịch UBND xã Mường Quàng, cuối năm 2025, từ nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia 1719, xã Mường Quàng được bố trí gần 3,5 tỷ đồng để triển khai các mô hình phát triển sinh kế. Trong đó, gần 2 tỷ đồng được dành để hỗ trợ trồng cây sa nhân tím.
Theo đó, cuối năm 2025, địa phương đã triển khai trồng được gần 40ha sa nhân tím tại 67 hộ dân. Qua thời gian gần 1 năm chăm sóc cho thấy, cơ bản các hộ trồng đúng kỹ thuật, tỷ lệ sống cao. Số vốn còn lại, khoảng 1,5 tỷ đồng, sẽ tiếp tục được sử dụng để mở rộng diện tích trồng trong năm 2026.
“Trước khi triển khai, xã đã làm việc với doanh nghiệp phía Bắc để liên kết tiêu thụ sản phẩm, cam kết thu mua với giá 50.000 đồng/kg quả tươi, đồng thời phối hợp hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cho bà con. Việc có doanh nghiệp liên kết bao tiêu ngay từ đầu giúp người dân yên tâm sản xuất, tránh tình trạng “được mùa mất giá”. Đây cũng là điểm mấu chốt để mô hình phát triển bền vững, không mang tính phong trào”, ông Tuấn cho biết.
Ông Tuấn cho hay, qua tham quan mô hình trồng cây sa nhân tím ở các tỉnh Tây Bắc cho thấy, loại cây này sau khi trồng khoảng 2–3 năm, cây bắt đầu ra hoa, đậu quả và cho thu hoạch ổn định. Năm đầu thu hoạch bói, từ năm thứ 4 trở đi đạt từ 1–1,5 tấn quả tươi/ha/năm. Một bụi sa nhân tím có thể cho thu hoạch liên tục 7–10 năm, năng suất khá ổn định.
Không dừng lại ở cây sa nhân tím, xã Mường Quàng đang xây dựng kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu gắn với cây bồ đề trắng – loại cây có giá trị kinh tế cao từ khai thác nhựa. Theo định hướng, xã Mường Quàng sẽ từng bước thay thế khoảng 4.000ha keo hiện có bằng cây bồ đề trắng. Khi cây bồ đề khép tán, dưới tán có thể trồng các loại cây dược liệu khác, vừa tận dụng không gian sinh thái, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Việc phát triển cây sa nhân tím tại Mường Quàng không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân vùng cao. Từ chỗ sản xuất manh mún, tự phát, bà con từng bước tiếp cận với sản xuất hàng hóa, có liên kết, có thị trường.
Trong bối cảnh các chính sách hỗ trợ đang từng bước đi vào chiều sâu, việc lựa chọn đúng cây trồng, đúng hướng phát triển như sa nhân tím được xem là “chìa khóa” để Mường Quàng hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững./.
ADQuảng cáo
Nguồn: https://baonghean.vn/cay-sa-nhan-tim-ben-re-mien-son-cuoc-muong-quang-10340990.html
